The Kinecka Project




Merve Dasdemir


 


Merve Dasdemir (1987) is muzikant en zangeres. Vorig jaar tourde ze door Europa en Noord-Amerika. Dat deed ze samen met haar bandleden van Altın Gün, de Turkse psychedelische folkband die begin 2020 werd genomineerd voor een Grammy. Dit jaar werden bijna al haar shows afgelast of uitgesteld. Merve nam de Kinecka-camera mee naar één van de weinige optredens die in 2020 nog doorging.


Palo Santo


Merve Dasdemir is vrij. Geen tour, geen shows. Geen concertzalen of festivals, geen dansende en zwetende mensenmassa’s. Geen publiek dat juigt zodra zij haar microfoon pakt en de eerste noten van Goca Dünya zingt.


Ze vindt het verschrikkelijk.



De laatste keer dat ik Merve zag, was op een snikhete zomeravond in 2019. Met de Turks-Nederlandse psychedelische folkband Altın Gün stond ze voor een volle concertzaal in Brooklyn, New York. Merve’s elektrische energie spatte van het podium af. Haar schouders dansten mee op de melodie van de saz, haar rode lokken bewogen alle kanten op. Tot mijn verrassing stonden er nogal wat Amerikanen met Turkse wortels in het publiek. Allemaal gooiden ze hun armen in de lucht bij nummers zoals Süpürgesi Yoncadan, hun vingers knippend. Precies de manier waarop ook mijn familieleden dansen, maar dan in fel verlichte bruiloftzalen in Osdorp.

Merve glimlacht als ik dat laatste vertel. “Dat is het mooie van deze muziek,” zegt ze. “We spelen covers van Turkse volkslegendes. Nummers die een heleboel Turkse mensen kennen. Door de muziek op festivals en podia over de hele wereld te spelen, brengen we mensen met verschillende achtergronden bij elkaar. Na een optreden in Nederland kwam er eens een jongen met Turkse wortels naar mij toe. Hij zei dat hij voor het eerst in zijn leven zijn vrienden kon meenemen naar iets dat hij door en door kende. Muziek waar hij mee was opgegroeid. Dat raakte mij zo dat ik er bijna van moest huilen.”






“Na een optreden kwam er eens een jongen met Turkse wortels naar mij toe. Hij zei dat hij voor het eerst in zijn leven zijn vrienden kon meenemen naar iets dat hij door en door kende. Muziek waar hij mee was opgegroeid. Dat raakte mij zo dat ik er bijna van moest huilen.”

Merve vertelt het verhaal aan haar keukentafel, in een bovenwoning in het centrum van Haarlem. Het is duidelijk dat hier muzikanten wonen. Een stuk of tien gitaren staan bij elkaar in een hoek, met daarnaast een heleboel kabels en luidsprekers. “Ik heb al tegen Jan gezegd dat hij die gitaren moet opruimen,” zegt Merve ietwat verontschuldigend. Ze heeft het over haar man Jan Derks, de basgitarist van de Nederlandse band Chef’Special. Midden in de woning staat een grote bank. Als je goed kijkt, zie je Merve erop liggen op één van de foto’s die ze voor Kinecka maakte.


Jan en Merve zijn allebei artiesten. En allebei kunnen ze niet doen wat we het allerliefst doen: op podia staan en muziek spelen voor een publiek. In plaats daarvan zijn ze veel thuis, met poes Poekie. Als de muren op haar af komen, gaat Merve naar buiten. Naar de Wijngaardtuin, een plantsoen tussen de historische woningen in haar buurt. Weer thuis steekt ze Palo Santo aan. Dat zijn stukken van een boomsoort die een fijne, houtachtige geur achterlaten. Ze laat het me ruiken als we aan de keukentafel zitten. De geur van de Palo Santo vermengt met de rook die vrijkomt van Merve’s sigaret.


Merve is een veel grotere stad dan Haarlem gewend. Ze groeide op in Istanbul, een gigantische metropool met bijna evenveel inwoners als in heel Nederland. “Istanbul is een overweldigende stad waar je moet zien te overleven,” zegt ze. “Het gaat er daar hard aan toe.”




“Een studiegenoot zei tegen mij: “Merve, volgens mij heb jij een fantastische stem!”. Het bizarre was dat hij mij nog nooit had horen zingen.”


Ook voor Merve kon de stad overweldigend zijn. Om al haar gedachten en gevoelens een uitlaatklep te geven, begon ze als tiener met het schrijven van gedichten. Gedichten die de basis vormden voor de liedjes die ze thuis schreef, op de piano. Tijdens haar studie antropologie aan de Universiteit van Istanbul ontdekte ze haar talent voor zingen. “Een studiegenoot zei destijds tegen mij: “Merve, volgens mij heb jij een fantastische stem!”. Het bizarre was dat hij mij nog nooit had horen zingen.” De opmerking maakte iets bij Merve los. Met die studiegenoot vormde ze een band waarmee ze al tijdens haar studententijd regelmatig op podia stond.


Hoewel muziek en poëzie altijd een belangrijke rol in haar leven hebben gespeeld, ging ze er niet direct professioneel mee verder. Na haar opleiding ging ze aan de slag in het bedrijfsleven, voor een grote mediaorganisatie in Istanbul. Het was een veeleisende baan. Erg gelukkig werd ze er niet van.















Dat veranderde allemaal in 2012. Toen ontmoette ze Jan, met wie ze een paar jaar later zou gaan trouwen. Merve’s donkerbruine ogen schitteren als ze over de ontmoeting vertelt. “Dat was op popfestival Sziget. Jan had dat jaar een optreden, ik was festivalganger. Op een avond was ik in een festivaltent aan het dansen toen ik hem zag staan, tussen zijn bandleden. Ik besloot een praatje met hem te maken. We klikten meteen en zijn de hele nacht bij elkaar gebleven.”


Na een lange afstandsrelatie van bijna een jaar verhuisde Merve naar Haarlem, de woonplaats van Jan. Haar baan bij het mediabedrijf zegde ze op. Om geld te verdienen, ging ze als barvrouw bij poppodium Patronaat aan de slag. Niet veel later ontmoette ze via een gemeenschappelijke vriend Jasper Verhulst, één van de muzikanten waarmee ze Altın Gün zou vormen. “Ik was zo verrast,” zegt Merve. “Ik was verhuisd van Turkije naar Nederland. En in Nederland ontmoette ik artiesten die mij vroegen de muziek te maken waar ik in Turkije mee ben opgegroeid.”

Met Altın Gün introduceerde Merve allerlei Turkse volksnummers aan een breed publiek. Een publiek met en zonder Turkse wortels, verenigd in de waardering voor de muziek en het dromerige gezang van Merve en co-zanger Erdinç Ecevit Yildiz.



“Het ene moment hoorde we dat het niet doorging, en moesten we onverhoopt onze eerste show uitstellen. Toen duidelijk werd dat Carré een uitzondering op de nieuwe maatregelen kreeg, was dat een enorme opluchting.”

In 2016 gaven ze hun eerste optredens in Nederland. In 2017 kwam de eerste single uit en in 2018 verscheen debuutplaat On. Altın Gün ging op tour. Eerst door Nederland, daarna door Europa. In de zomer van 2019 – de zomer dat ze dat optreden gaven in Brooklyn – reisde de band dwars door het Noord-Amerikaanse continent, met eigen shows en als support act van de Australische psychedelische rockband Tame Impala. Een half jaar later werd Gece genomineerd voor een Grammy, een van de meest prestigieuze muziekprijzen ter wereld. Het was de eerste Turkstalige nominatie ooit.

Dat was in januari 2020. Twee maanden later werd alles gecanceld of uitgesteld. Coachella, Fuji Rock, allerlei poppodia. Ineens was er geen overvolle touragenda meer. Alleen de woning in Haarlem. De bank. De Palo Santo.


Maar Merve is veerkrachtig. Ze laat zich de microfoon niet afpakken. Hoe verschrikkelijk dit jaar ook is. De afgelopen maanden werkten zij en haar bandleden aan een nieuw album. En in het najaar stond ze dagen achter elkaar te repeteren met het gigantische Metropool Orkest, waarmee ze een show zou geven in het Amsterdamse Carré. “Het was ongelooflijk bijzonder,” zegt ze. “Nog nooit heb ik met zoveel ontzettend talentvolle muzikanten tegelijk gewerkt.”


We gaven Merve de Kinecka-camera vlak voor de show, die bijna werd gecanceld wegens nieuwe coronamaatregelen. Gelukkig kreeg Carré een uitzondering en kon het optreden doorgaan. “Het ging zo snel,” zegt Merve terugblikkend. “Het ene moment hoorde we dat het niet doorging, en moesten we onverhoopt onze eerste show uitstellen. Toen duidelijk werd dat Carré een uitzondering op de nieuwe maatregelen kreeg, was dat een enorme opluchting.”












Dus stonden ze er. In Carré. Weliswaar met een zittend publiek dat in mondkapjes was gehuld, maar ze waren er. Ondanks corona. Ondanks een jaar waarin podia en festivals grotendeels werden ingewisseld voor de Haarlemse bovenwoning en de Wijngaardtuin.

Binnenkort gaan Merve en Jan verhuizen. Naar een woning met een apart gedeelte waar muziek kan worden gemaakt. Ze is er aan toe, allebei zijn ze dat. “Misschien voel ik dan weer ruimte om weer aan eigen nummers te werken,” zegt ze.


Merve is vrij. Maar het meest vrij is zij als ze kan doen waar ze van houdt.

En dat is muziek maken.
    Voor een vingerknippend publiek.
            Dansend met haar schouders,
                     haar rode lokken
                            deinend op de muziek.





Instagram:     Mervedasdemir / Altingunband