The Kinecka Project




Noa Jansma


 


Noa Jansma (1996) is multimediaal designer, in 2020 afgestudeerd aan de Design Academie in Eindhoven. In 2018 won ze de Gouden Kalf voor Dear Catcallers, een project waarvoor Noa selfies maakte met de mannen die haar op straat lastigvielen. Ook ontwikkelde ze met designcollectief OFFFENCE een eigen onderwijsprogramma in Matera (Italië). Haar werk is onder meer tentoongesteld in Barcelona, Tel Aviv en Amsterdam.


De foto’s in dit artikel maakte Noa in 2016.


Comming of Age


Noa schrijft briefjes aan haar oudere zelf. Dat doet ze al sinds kleins af aan, op sticky notes die ze dan in boeken en schriftjes plakt. Vervolgens vergeet ze waar ze de briefjes precies achterlaat. Tot ze er jaren later eentje terugvindt. “Hou je nog van paarden of ben je nu gothic?” leest ze dan grinnikend.

Ze stuurt een foto van de wolken. Onderweg naar onze afspraak staat de brug open, waardoor ze wat later is. Noa brengt haar fiets tot stilstand, hond Zippo steekt zijn hoofd over de rand van de fietsmand uit. Met haar ene voet nog op het pedaal en de andere op de grond, kijkt ze naar boven. Dan pakt ze haar telefoon en maakt ze een foto. “Brug staat dus echt open,” stuurt ze. “Wel mooie wolken.”



Haar hoofd zit in de wolken. De afgelopen maanden was het één van de twee natuurfenomenen waar ze zich elke dag tot in de allervroegste uren mee bezig hield. Ze begint er direct over te vertellen als ze plaatsneemt. “Wolken zijn een van de weinige natuurfenomenen die nog niet toegeëigend zijn door de mens,” zegt ze. “Voor mijn afstudeerproject wilde ik uitzoeken hoe het zou zijn als dat wel zou kunnen.” Bij wijze van maatschappijkritiek op de menselijke drang om de natuur te exploiteren, creëerde Noa software waarmee ze de wolken kon minen.

Het andere fenomeen waar Noa de afgelopen maanden mee bezig was, is de sterrenhemel. Voordat ze begint te vertellen, steekt ze vijf vingers op. “Een mens kent vijf generaties,” zegt ze. “Grootouders, ouders, jijzelf, je kind en kleinkinderen.” Terwijl ze het rijtje afgaat, wijst ze telkens een andere vinger aan. “Het idee van mijn project gaat over de verbintenis met de generaties daaromheen, dus de overgrootouders en de achterkleinkinderen.”



“After you bought the cloud, your certificate is saved in the US (universal System), that functions as a virtual cadastre. Your cloud will forever float around with the values that you bought it in. Theft is inherently part of ownership. When clouds collide, the fittest takes over.”

Uit: urcloud.buycloud.space







Om het idee van die verbintenis tot uitdrukking te brengen, bouwde Noa lichtinstallaties. Die lichtinstallaties sturen signalen naar een zelfbedacht sterrenbeeld bestaande uit zeven sterren die zich elk een lichtjaar verderop bevinden. “Als we dit lichtsignaal zeven generaties lang uitsturen, ontvangen de sterren het signaal op hetzelfde moment.” De performance, zoals ze het zelf noemt, zal in totaal 210 jaar in beslag nemen.


Het project is beïnvloedt door Noa’s Indonesische achtergrond. Toen zij nog een baby was, plaatste haar Indonesische oma haar voeten op de grond. “Dat is een inheems ritueel dat van generatie op generatie wordt overgedragen,” vertelt Noa. Een foto ervan staat op Noa’s Instagram. Een klein meisje, gewikkeld in een wollen, donkerbruine deken, haar voetjes in de handen van haar oma, op het gras.








Allebei de afstudeerprojecten zijn succesvol afgerond. Nu is Noa alumnus van de Design Academy. En dat terwijl ze vier jaar daarvoor nog niet eens zeker wist of ze überhaupt toegelaten zou worden. “Het toelatingsgesprek ging heel slecht,” zegt ze. “Ik was super zenuwachtig.” Noa vertelt dat ze alle mailtjes die ze in de weken na dat gesprek van de Design Academy ontving, direct in de prullenbak gooide. Zonder ze te lezen. Zo zeker was ze van haar afwijzing. “Toen herinnerde ik mij random weer de titel van die mail: admission. Dat zal wel over mijn toelating gaan, dacht ik.” Dus opende Noa de ongelezen e-mail die ondertussen al twee dagen in de digitale prullenbak zat. Nog steeds trekt ze haar wenkbrauwen omhoog als ze erover vertelt: “toen zag ik dat ik was toegelaten.”

Die toelatingsmail las ze in Barcelona. Omdat Noa benieuwd was hoe het zou zijn om helemaal alleen te leven, losgerukt van haar sociale vangnet in Amsterdam, besloot ze daar in 2016 een paar maanden naartoe te gaan. Ze koos de Catalaanse stad uit omdat ze het “een mooie naam” vond. Met een paar spullen van thuis en met hond Zippo stapte ze in het vliegtuig.







“In Barcelona kon ik mij heel alleen voelen. Maar in alleen-zijn voelde ik mij ook sterk. Ik vond het leuk om te zien wat ik mee had genomen van huis, zoals een doekje dat ik in mijn kamer had opgehangen.”











Ze noemt die tijd “een transitie”. “Ik veranderde van schoolmeisje naar iemand die alleen kon zijn.” Die transitie legde zij vast met de camera van Kinecka. Ze maakte foto’s van haar laatste week in Amsterdam en haar eerste week in Barcelona. Omdat Zippo een tijdje haar “enige company” was, speelt hij de hoofdrol in het visuele verhaal.


“Eigenlijk sta ik weer op zo’n punt in mijn leven,” zegt ze. “Vier jaar geleden was ik bezig met de vraag wat ik wilde doen. Nu ik ben afgestudeerd merk ik dat ik weer met die vraag zit. En ik heb weer zin om weg te gaan.”




Wat er volgens Noa wel veranderd is, is haar naïviteit van toen. “Ik maakte al kunst, zoals sculpturen en schilderijen. Allemaal erg lelijk, maar dat maakte niet uit. Ik was nog aan het spelen.” Dat “spelen” van toen mist ze soms wel. “Omdat het toen nog niet mijn beroep was, voelde ik meer vrijheid om maar wat te doen. Door mijn opleiding judge ik wat ik maak veel meer.”

De afgelopen vier jaar noemt Noa een coming of age. Het einde daarvan hoopt ze nog lang niet te bereiken. “Ik hoop dat ik me mijn hele leven zo zal voelen,” zegt ze. “Het liefst word ik nooit helemaal volwassen.”


Wat zal
    er over
        vier jaar
            op de briefjes
                aan haar oudere
                    zelf staan?


Instagram:     noajansma
Website:        noajansma.com